Sai từ của đề thì môn ngữ văn ai đúng ai sai?

cay 3

Dnvhn- Maksim Gorki có nói “Văn học chính là nhân học”, vì vậy mà chúng ta đừng xem thường môn văn học hay ngữ văn học. Văn học nó là “không gian” không kiểm soát riêng nhưng rất chung để kiểm soát hành vi xã hội của từng cá nhân. Còn “ngữ văn” là phần “tiếng nói” văn chương của cá nhân, đôi lúc nó tác động đến xã hội rất lớn. Hình thái ý thức này thường làm thay đổi tư duy của xã hội.

Đọc mấy khổ thơ đầu bài thơ của tác giả Lưu Quang Vũ được trích dẫn để đưa vào bài thi, người đọc có cảm nhận ngay sự khẳng khái, tự hào của một dân tộc…

…Chưa chữ viết đã vẹn tròn tiếng nói

Vầng trăng cao đêm cá lặn sao mờ

Ôi tiếng Việt như bùn và như lụa

Óng tre ngà và mềm mại như  tơ

Bài thơ được sáng tác với sự quan sát tinh tế của tác giả về xã hội, về thiên nhiên qua từng câu chữ được cân nhắc. Chúng ta có ngôn ngữ nói trước ngôn ngữ “chữ viết”, tuy là có chữ viết nhưng ban đầu là chữ Nôm, vay mượn từ  chữ Hán, sau đó mới có chữ Quốc ngữ. Đó là sự nhận định của tác giả về xã hội, không bình luận.

Câu tiếp theo “Vầng trăng cao đêm cá lặn sao mờ”, nếu bạn là người nhà quê bạn sẽ thấy  thâm thúy. Vì sao? Vầng trăng cao, có thể là những đêm không phải ngày rằm, vì thế mặt nước yên ắng, trời về khuya sao mờ, cá không trồi lên mặt nước kiếm ăn nên lặn sâu.

Như vậy tiếng Việt rất giàu, chỉ trong một câu thơ mà có thể miêu tả quy luật của thiên nhiên, vì thế tác giả mới nói tiếp:  ôi tiếng Việt như ” bùn – đất cày“, như lụa…xem ra “đất cày” đúng và có khí thế cùng với hai câu trước, vì chữ “cày” còn ngụ ý nói dân tộc ta vốn “cày sâu, cuốc bẫm”, đất càng cày thì đất càng tươi xốp, càng tốt cho trồng trọt…Như vậy tiếng Việt càng dùng càng phong phú và bền dai như lụa. Nếu là như bùn thì tiếng Việt sẽ tan chảy, hòa nhập thì sao?

đất cày

đất cày

cày đât

cày đât

Óng tre ngà và mềm mai như tơ: tre của chúng ta có tre Mạnh Tông, Tre gai, Tre tứ hiếu…có lẽ là dòng tre Tứ hiếu khi già nó trở nên óng  ã, màu “ngà” (vàng nhạt nhạt), nhìn vào bụi tre rất thú vị, còn tơ được tằm nhã ra từ trong ruột rất mềm mại và óng ả…những màu sắc hay sự mềm mại tự có của tre, của tơ là do thiên nhiên tạo nên. Tiếng Việt của chúng ta cũng vậy, khi sử dụng trong cuộc sống nó cũng mượt mà, óng ã… để lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.

tre ngaNếu là một giáo viên dạy văn, một nhà viết sách…thì khi đọc khổ thơ như thế chúng ta dễ có cảm giác bị hục hặc. Một người viết kịch bản, một người sống nội tâm như Lưu Quang Vũ, chắc chắn khi dùng từ sẽ có sự gởi gắm, so sánh hay tu từ…Giới trẻ của chúng ta hôm nay ít cọ sát với thiên nhiên cũng sẽ khó hiểu hết các từ trong khổ thơ mà tác giả muốn nói.

Xã hội chúng ta xảy ra quá nhiều biến cố, chiến tranh, đói nghèo…Nên chúng ta đặt vấn đề kinh tế lên hàng đầu, từ trong gia đình ai cũng muốn kiếm tiền và có tiền. Từ đó dẫn đến việc sao lãng giáo dục trong gia đình, còn Ngành giáo dục  thì xem nhẹ môn văn học và ngữ văn học. Hậu quả của xã hội hôm nay là: sự suy giảm đạo đức làm người nghiêm trọng.

Hương Cau