Hội thảo loại trừ HCFC và chuẩn bị cho loại trừ HFC

Dnvhn- sáng 17/9/2016, tại khách sạn Kim Đô đã diễn ra buổi hội thảo về loại trừ HCFC và chuẩn bị cho loại trừ HFC, hướng đến kế hoạch khảo sát quốc gia về HFCs và chất thay thế làm giảm tầng Ozone.

Chất HFC -chất trợ nở trong mút polyurethane là những hợp chất không chứa clo và do đó không có ODP, không gây suy yếu tầng ozone nhưng là chất có tiềm năng làm nóng lên toàn cầu cực cao, bảo vệ tầng ozone nhưng làm hại đến khí hậu. Áp lực môi trường trong khu vực Châu Âu đã sử dụng chất trợ nở không có ODP rất cao, từ những năm đầu 1990. Do đó chất HFC được lựa chọn thay thế các chất CFC. Chất CFC (dichlorodifluoro), sử dụng giới hạn trong sản xuất mút PU cứng làm chất tạo bọt và chất phân tán.

Trong đàm phán trong Nghị định thư Montreal, dự kiến năm 2017 sẽ thống nhất bổ sung cho về các chất HFC.

Hoa Kỳ, Canada, Mexico đã kiểm soát và loại bỏ dần 19 chất HFC, không kể các chất ở dạng hỗn hợp như: R 410 a, 404, 404 a, 407, 502; các chất này cũng sẽ nằm trong danh mục kiểm soát của Việt Nam.

Kế hoạch quản lý loại trừ các chất HCFC của Việt Nam ở giai đoạn 2012-2017, với mức kinh phí gần 10 triệu đô la Mỹ. Giai đoạn 2017-2022, dự án đã được phê duyệt gần 15 triệu đô la Mỹ, mục tiêu loại trừ 1.000 tấn R-22. Giai đoạn 2023-2030, kinh phí trên 10 triệu đô la Mỹ, với mục tiêu loại trừ 1.500 tấn HCFC-22.

HCFC-22 ở VN sử dụng trong hệ thống máy điều hoà không khí gia đình, hệ thống cấp đông lạnh, kho lạnh, điều hoà không khí trung tâm. HCFC-141b dùng cho sản xuất xốp cách nhiệt, HCFC-123 dùng cho điều hòa trung tâm, HCFC-225 sản xuất mỹ phẩm và dụng cụ y tế.

Hiện nay chưa có môi chất lạnh thay thế hoàn hảo cho R-22 trong làm lạnh công nghiệp. Thiết bị làm lạnh sử dụng HC-290 đã có mặt tại VN nhưng ứng dụng rất hạn chế, đã có 25 máy lạnh công nghiệp (kho bảo quản nhiệt độ 18-200c) hiệu Zanotti đã được lắp đặt tại 8 kho lạnh của 4 Cty, lượng ga R-290 nạp tối đa 1,5 kg.

Các môi chất thay thế cho R-22 trong lĩnh vực làm lạnh công nghiệp có thể là chất HFC-410a, tuy nhiên không khuyến khích sử dụng do GWP quá cao, các chất khác là 410 a-f, 446 a, HFO…

Thị trường điều hòa không khí (ĐHKK) gia dụng nhập khẩu chiếm thị phần khá lớn, chủ yếu từ Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia. Thái Lan năm 2017 sẽ ngừng sản xuất ĐHKK sử dụng R-22.

đại diện Daikin phát biểu

đại diện Daikin phát biểu

Daikin năm 2014-2015 đã bán ra thị trường hơn 350.000 bộ ĐHKK sử dụng R-32, đaị diện Daikin cho biết: “Từ tháng 4/2014 đã ngừng sản xuất R-22, chuyển sang sản xuất R-32 và tăng cao, ga R-32 trên thị trường là bình 8kg, cháy nổ A2 Eo dày và nặng nên khó khăn cho kỹ thuật viên, vì vầy mà Daikin đã chuyển sang bình ga 3 kg, xài một lần cho kỹ thuật viên dễ mang theo”.

Hiện nay đã có một số Cty đã nhập khẩu và bán ĐHKK R-32 từ đầu năm 2016 như: Saijo Denki, Cty Thiên Thuận Tường…Các hãng khác như: Panasonic, Mitsubishi…cũng sẽ bán ĐHKK R-32. Dự kiến 5 năm nữa, lượng ĐHKK sử dụng R-32 sẽ chiếm thị phần chi phối của thị trường ĐHKK VN.

Các Cty bán ĐHKK sử dụng R-32 đã triển khai huấn luyện các đại lý và công nhân kỹ thuật về sử dụng ga R-32.

Trong giai đoạn 2018-2022 sẽ huấn luyện trên toàn quốc thông qua các trường dạy nghề về sử dụng R-32, R-290, có khoảng 20 trường dạy nghề được cung cấp dụng cụ giảng dạy về ga cháy nổ. Một số dịch vụ cũng sẽ được cấp miễn phí bộ đồ nghề sử dụng ga R-32, R-290.

Chuyển đổi công nghệ sản xuất ĐHKK loại bỏ R-22 giai đoạn 2017-2022, điều hoà không khí công suất đến 24.000 BTU sử dụng R-32 và R-290 cho các doanh nghiệp thuộc nhóm nước đang phát triển là Hoà Phát, Nagakawa, Ree và Midea, sẽ nhận hơn 2,1 triệu đô la Mỹ để chuyển đổi công nghệ sang sử dụng R-32. Riêng Cty Mieda có thể sử dụng R-290, phụ thuộc vào Cty mẹ và chính sách của Trung Quốc.

Các biện pháp chính sách đề xuất như: cấp phép nhập khẩu các chất HCFC theo hạn ngạch, với lượng nhập khẩu giảm dần theo hạn định loại trừ HCFC. Không cấp phép thành lập mới doanh nghiệp sản xuất thiết bị sử dụng HCFC, giảm sử dụng cho thiết bị sữa chữa làm lạnh, hạn chế lắp mới các thiết bị làm lạnh sử dụng HCFC trong ngành thủy sản. Dự kiến từ năm 2020sẽ cấm nhập khẩu ĐHKK sử dụng R-22 và đưa vào Luật quản lý ngoại thương (dự thảo).

Chính phủ VN ủng hộ loại bỏ các chất HFC trong khuôn khổ Nghị định thư Montreal, vì vậy các doanh nghiệp nhập khẩu các chất HFC cần cung cấp thông tin đầy đủ để làm cơ sở cho phân bổ hạn ngạch.

Mọi chi tiết xin liên hệ: Bộ Tài Nguyên và Môi trường-Cục Biến đổi khí hậu-DĐ: 0936 325 327 – 0942 945 955, email: ozoneoffice@fpt.vn, tienhai@eec.vn./.

Dĩnh Điềm