Bảo vệ người tiêu dùng sử dụng dịch vụ tài chánh

dai dien

Ông Đỗ Hoàng Phong – đại diện Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC)

Dnvhn – sáng 26/04, IFC đã phối hợp cùng Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội Ngân hàng VN – TP.HCM, Trung tâm thông tin tín dụng QGVN tổ chức hội thảo về “Bảo vệ người tiêu dùng sử dụng dịch vụ tài chánh”.

Bảo vệ người tiêu dùng sử dụng dịch vụ tài chánh (BVNTDTC) là bất kỳ hoạt động, hành động hoặc tập hợp các quy tắc nhằm ngăn ngừa các rủi ro của thị trường tài chánh và những tổn thất tiềm ẩn đối với người tiêu dùng.

Từ những năm 1980, dịch vụ tài chánh ngày càng mở rộng đã khiến cho người tiêu dùng phải đối mặt  với nhiều rủi ro. Chúng ta không thể đặt toàn bộ trách nhiệm lên người tiêu dùng – khi áp dụng “người mua cần thận trọng”. Do sự phức tạp của thị trường tài chánh và hành vi ứng xử thiếu đạo đức của nhiều tổ chức tài chánh, vì vậy chúng ta cần có những cơ chế bảo vệ người tiêu dùng sử dụng dịch vụ và sản phẩm tài chánh (FCPF).

đại

Mr.James Callon – Đại diện IFC

Giá trị của FCPF được đo bằng kết quả đạt được từ việc xây dựng và thực hiện cơ chế FCPF, bao gồm: đối xử công bằng với khách hàng – bao gồm cả việc ban hành cơ chế giải quyết khiếu nại có hiệu quả. Dễ dàng tiếp cận với các thông tin chất lượng và toàn diện. Đảm bảo các Cty tài chánh có hành vi ứng xử thị trường một cách đạo đức và trung thực.

Tuy nhiên, người tiêu dùng sử dụng dịch vụ tài chánh vẫn có thể gặp phải những rủi ro cơ bản như: rủi ro thể chế, rủi ro phát triển sản phẩm, rủi ro dịch vụ pháp lý, rủi ro công nghệ, rủi ro tiếp thị, rủi ro trong giao hàng và bán hàng trong giai đoạn đầu, rủi ro trong khiếu nại và bán hàng trong giai đoạn đầu, rủi ro giám sát không đầy đủ…

Theo nhận định của Ngân hàng thế giới, sau những vụ khủng hoảng  tài chánh toàn cầu năm 2008, khủng hoảng tài chánh tại Ấn Độ năm 2010, trường hợp vi phạm dữ liệu của một trung tâm thông tin tín dụng Hàn Quốc năm 2014…Đã thúc đẩy nhiều đơn vị đưa ra cơ chế BVNTDTC, nhằm mang lại sự phát triển tài chánh bao trùm bền vững và giảm thiểu các rủi ro có hệ thống. Dữ liệu người tiêu dùng cần được bảo vệ, sự bảo vệ này cần được cân bằng với các nhu cầu phát triển kinh tế.

Ông Đỗ Hoàng Phong – đại diện Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) chia sẻ: CIC chỉ thiết kế các chính sách BVNTDTC theo Nghị định – Thông tư, làm dữ liệu thông tin khách hàng vay. Hiện tại CIC quản lý hơn 34 triệu hồ sơ vay, chủ yếu là cá nhân, vì vậy CIC lấy đối tượng khách hàng cá nhân tạo nên hành lang  bảo vệ khách hàng. CIC đã làm gì để bảo vệ dữ liệu cá nhân? Quan trọng là việc sử dụng đúng đối tượng được quyền cung cấp thông tin trong phạm vì cho phép. Cách bảo vệ khách hàng của CIC khác xưa rất nhiều, hiện tại tính tích cực cao hơn. Khách hàng hãy cố gắng bảo vệ thông tin cá nhân hay sử dụng thẻ tài chánh miễn phí  “cẩn trọng” hơn.

Qua buổi hội thảo, các đại diện đã trả lời một số câu hỏi xoay quanh các vấn đề như: hiện tại có một số cơ sở cung cấp dữ liệu khách hàng chưa chính xác như Cty tài chánh Fe Credit thật sự chưa tin cậy. CIC đã có khách hàng tiềm năng, do khách hàng đăng ký và đăng ký cả nhu cầu vay. Khách hàng gửi tiền bị mất, trước tiên phải liên hệ với ngân hàng đầu tiên…NH Nhà nước sẽ xử lý theo thông tin cụ thể do lỗi bên nào, sẽ xử lý bên đó nhưng chỉ với tư cách bảo vệ khách hàng tín dụng.

Vấn đề BVNTDTC không do một cơ quan nào chịu trách nhiệm, người tiêu dùng cần nắm rõ về cơ quan tín dụng, tính chủ yếu của thông tin trên hệ thống khiếu nại, tìm hiểu trách nhiệm của Chính phủ…Cuối cùng người tiêu dùng đã nắm rõ thông tin tín dụng chưa? Tất cả cần giáo dục cho người tiêu dùng, không do một cơ quan nào chịu trách nhiệm, mà tất cả hệ thống ngành phải chịu trách nhiệm vơi người tiêu dùng. Tài chính toàn diện ở VN chưa được phổ cập, vấn đề này đang trở thành trụ cột trong việc xây dựng chiến lược tài chính ở VN.

Đại diện Hội Tiêu chuẩn & Bảo vệ người tiêu dùng Phía Nam cho biết: Hội thường xuyên nhận được thông tin khiếu nại thuộc về lĩnh vực vay, chăm sóc sức khỏe ban đầu, vay qua dịch vụ khác…Nhìn chung, người tiêu không quan tâm kỹ đến nội dung hợp đồng đã vội ký hoặc ký hợp đồng vay thông qua bảo hiểm. Riêng đối với vay mua bất động sản, thường là do người tiêu dùng thiếu thông tin và bị “áp lực” ký hợp đồng vay, dẫn đến người tiêu dùng bị sập bẫy.

Điều cốt lõi để BVNTDTC là các cơ quan chức năng cần đưa ra những quy định xác đáng liên quan đến vấn đề minh bạch, để khi sử dụng gói tin dụng, người tiêu dùng biết được mức độ rủi ro của họ nằm trong “khung nào”?.

Thái Mậu