Vasep 20 năm: một vai trò không nhỏ

ông

ông Trần Thanh Nam – Thứ trưởng Bộ NN&PTNT

Dnvhn – sáng nay – 12/06, tại TP.HCM Vasep đã tổ chức tổng kết 20 thành lập và đánh giá những họat động của Hiệp hội Chế biến & Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam – Vasep trong thời gian qua.

xoa

Mặc dù trong năm qua ngành thủy sản phải đối mặt với hàng loạt các khó khăn từ các thị trường như: chương trình thanh tra cá da trơn, thuế chống phá giá cao cho cả tôm và cá tra tại thị trường Mỹ đã trở thành áp lực cho ngành thủy sản VN hay chương trình chống gian lận thương mại, truyền thông bôi xấu của châu Âu, việc châu Âu giơ thẻ vàng đối với hải sản VN…là những nguyên nhân dẫn đến xuất khẩu thủy sản VN gặp nhiều khó khăn thách thức. Tuy nhiên dưới sự chủ động và linh hoạt trong việc đối phó với rào cản thị trường thuế chống bán phá giá, thích ứng với điều kiện cung – cầu trong nước và quốc tế, các doanh nghiệp VN một mặt giữ vững thị trường truyền thống như: Mỹ, EU, Nhật Bản; một mặt đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm chủ lực sang các thị trường tiềm năng khác.

bà

bà Nguyễn Thị Hồng Minh – Nguyên Chủ tịch Vasep trả lởi phỏng vấn báo chí

Bà Nguyễn Thị Hồng Minh – Nguyên Chủ tịch Vasep chia sẻ: nhớ lại những ngày đầu thành lập, chúng tôi chưa thật sự hiểu biết nhiều về thủy sản, còn Chính phủ thì đang gặp khó khăn. Nhưng đáng mừng là những năm đầu họat động rất tốt, tôi còn nhớ lần đầu tiên tổ chức hội chợ, có một chuyên gia về thị trường không tin Vasep làm được. Rất may là chúng tôi đã phát triển đúng hướng và đề xuất 18 DNVN vào danh sách xuất khẩu sang thị trường EU, lúc đó tôi cũng gặp nhiều áp lực là những cuộc điện thọai “đe dọa” của DN. Đến thời điểm tôi rời Vasep thì hội viên yêu cầu tôi ở lại…vậy mà đến nay đã có 700 DNVN có danh sách xuất khẩu vào thị trường EU. Điểm xuất phát của Vasep, chúng tôi như một người nông dân, đơn vi khác cũng vậy, chỉ có điều là chúng tôi đi tiên phong và Vasep có được thành công như hôm nay. Chúng ta không thiếu tiền để thành lập chợ tôm như Thái Lan nhưng chúng ta phải thay đổi cho thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Indonesia đã dùng blokchain xuất khẩu cá ngừ, chúng ta nên quan tâm xem xét để phát triển theo một xu hướng mới.

Năm 2017; xuất khẩu thủy sản VN đã vượt mức kế hoạch đề ra trên 8,3 tỷ USD, tăng 18% so với năm 2016. Trong đó; tôm chiếm tỷ trọng chi phối 46%, tăng 22% đạt trên 3,85 tỷ USD và tăng mạnh ở tất các các các thị trường. Thị trường Mỹ với 1,4 tỷ USD giảm 2,9%, thị trường Nhật chiếm 16% với 1,3 tỷ USD tăng 18%…

Sau giai đoạn chuyển tiếp của chương trình thanh tra cá da trơn kết thúc, Cục Thanh tra an tòan thực phẩm (FSIS) thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ thì Vasep và các DN đã thống nhất thuê chuyên gia của Cty Tư vấn FSQS tiến hành kiểm tra tại 13 nhà máy được Cục quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản (Nafiqad) công nhận đủ điều kiện xuất khẩu cá tra vào thị trường Mỹ, phòng lab của Trung tâm vùng 4- 6 …tổ chức khóa tập huấn cho các cán bộ của DN  khắc phục các tồn tại của nhà máy, nhằm đáp ứng yêu cầu của FSIS.

Giá tôm nguyên liệu ở Việt Nam đang cao hơn so với các nước trong khu vực, gây ảnh hưởng đến lớn đến hoạt động chế biến xuất khẩu và khả năng cạnh tranh của sản phẩm tôm Việt Nam trên thế giới. Điển hình trong năm 2017, giá tôm Việt nam cao hơn các nước từ 12% đến 20% nhưng do sản xuất chưa ổn định và nghề nuôi còn kém bền vững nên có nghịch lý là người nuôi tôm lại không thực sự được hưởng lợi từ các mức giá cao này.

Xuất khẩu thủy sản VN vẫn tiếp tục tập trung vào 03 nhóm thị trường chính là Mỹ, châu Âu và Nhật. Đặc biệt  trong 02  năm qua thị trường Trung Quốc đã có bước tăng trưởng vượt bậc và trở thành 01 trong 04 thị trường tiêu thụ thủy sản lớn nhất của Việt Nam ,với kim ngạch xuất khẩu trên 1,2 tỷ USD.  Tuy nhiên đây sẽ là thị trường đầy tiềm năng nhưng cũng không ít rủi ro cho các doanh nghiệp thủy sản.

Ông Nguyễn Bá Phú – Cục trưởng Cục XTTM chia sẻ: mặc dù tuổi của Cục XTTM nhỏ hơn Vasep nhưng cũng đã đồng hành cùng Vasep trong nhiều họat động và hợp tác khá chặc chẽ. Tôi đề nghị các DN hội viên của Vasep nên quan tâm đến vai trò thiết kế bao bì cho sản phẩm, họat động có trọng tâm và trọng điểm…Vasep cũng nên có các đề án rõ ràng – ưu tiên sản phẩm một cách cụ thể và có thời hạn để xây dựng chiến lược thương hiệu Quốc gia. Muốn xây dựng thương Quốc gia, chúng ta nên tổ chức sản xuất sản phẩm quy mô, tập trung vào thủy sản, cần quan tâm xây dựng thương hiệu Quốc gia cho con tôm.

Bà Trương Thị Lệ Khanh – Cty Thủy sản Vĩnh Hoàn cho biết: Vasep  đã đồng hành cùng DNVN trong nhiều năm và cùng lớn lên với DNVN, tháo gỡ khó khăn cho DNVN trên thị trường thế giới. Tôi mong rằng trong tương lai Vasep, cũng như cơ quan quản lý nhà nước nên có chiến lược phát triển thương hiệu có “hệ thống”, để rủi ro từ một DN sẽ được thông báo cho nhiều DN khác khắc phục.

Ông Trần Thanh Nam – Thứ trưởng Bộ NN&PTNT khẳng định: sự trưởng thành của Vasep cũng là sự trưởng thành của DN thủy sản, phải nhìn nhận năng lục chế biến của chúng ta không đáp ứng kịp với thế giới. Vasep trong tương lai, chắc chắn sẽ phải đối phó nhiều với khó khăn, vì vậy phối hợp với các Hiệp hội – Chính phủ để cùng nhau tháo gỡ khó khăn, mở rộng thị trường, không nên chùn bước.

Năm 2018, có một số yếu tố có thể tiếp tục tác động không tích cực đến xuất khẩu thủy sản như: chương trình thanh tra cá da trơn của Mỹ, thuế chống bán phá giá tôm và cá tra, thẻ vàng IUU và một số vấn đề nội tại như: nguồn nguyên liệu cho chế biến xuất khẩu không ổn định, vấn đề kháng sinh – tạp chất, truy xuất nguồn gốc… Vẫn còn đang trong quá trình cải thiện, tuy nhiên với mục tiêu đạt 9 tỷ USD trong năm 2018 là có thê. Vì trong quý 01/2018, xuất khẩu thủy sản đã tăng tốc đạt gần 1,8 tỷ USD tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây sẽ là động lực thúc đẩy sự cố gắng của các doanh nghiệp thủy sản trong thời gian tới.

Mục tiêu chương trình hợp tác quốc tế 2018 của Vasep là thắt chặt các mối quan hệ đã có và phát triển thêm quan hệ với các tổ chức có cùng lợi ích với hội viên Vasep,  nhằm thành lập các Liên minh lợi ích và quảng bá ngành thủy sản Việt Nam rộng hơn.

Huy Cường